email: odigospierias@gmail.com
κινητό: 693 486 8098 Τάσος

Αποκλειστική συνέντευξη: Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη: “Δεν είμαστε ενωμένοι και αλληλέγγυοι ως λαός”. “Η φιλαναγνωσία εξαρτάται από τι κοινωνία θέλει η κάθε κυβέρνηση…” (Φώτο)

διαφήμιση

Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα τελευταία χρόνια, η Μάγδα Παπαδημητρίου -Σαμοθράκη, τα έχει αφιερώσει στα βιβλία. Στα βιβλία που γράφει (είτε πρόκειται για ποίηση, είτε για μυθιστορήματα) και στα βιβλία που διαβάζει! Δεν είναι βέβαια μόνο αυτό. Παρουσιάζει τις λογοτεχνικές δημιουργίες φιλοξενώντας συνεντεύξεις συγγραφέων και πολιτιστικές εκδηλώσεις από ολόκληρη την Ελλάδα στο Bookia.gr ως συνεργάτριά του από την Κατερίνη. Κάθε έκδοση, κάθε βιβλιοπαρουσίαση στην Κατερίνη, είναι για τη Μάγδα ένα πολύ σημαντικό γεγονός και δηλώνει παρούσα ανελλιπώς. Σπουδαίο γεγονός είναι και για μας η έκδοση ενός βιβλίου. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για την φανατική βιβλιόφιλη
Μάγδα Παπαδημητρίου -Σαμοθράκη, που διανύει τη λογοτεχνική ωριμότητά της με ένα πολύ καλό νέο βιβλίο που “κυκλοφορεί” με τίτλο ΠΑΤΡΙΔΑ ΞΕΝΗ…Με αφορμή την κυκλοφορία αυτού του βιβλίου απαντάει σε 26 ερωτήσεις μας για να ξεδιπλώσει όλες τις πτυχές του εαυτού της και να τη γνωρίσουμε καλύτερα!

Επιμέλεια: Θεοχάρης Μπικηρόπουλος
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Φτάρας
Μάγδα, ευχαριστώ, εκ των προτέρων, γι’ αυτή τη συζήτηση που κάνουμε με αφορμή το νέο σας βιβλίο «Πατρίδα ξένη» που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Άπαρσις. Αλλά ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή… Πότε και πώς άρχισες να ζυμώνεσαι με το μεγάλο αυτό κεφάλαιο που λέγεται λογοτεχνία;
Ευχαριστώ Θεοχάρη για το βήμα που μου δίνεις στο blog σου. Ξεκίνησα να εκδίδω από το 1987 που είχα τυπώσει μια πρωτόλεια ποιητική συλλογή «Χωρίς ταυτότητα», χωρίς ISBN,τότε δεν ήξερα, ακολούθησαν ποιητικές συλλογές και το 2012 έγραψα το πρώτο μου μυθιστόρημα «Ζωή σε θαλασσοσταλιές» από τις εκδόσεις Έναστρον. Βαρύνουσες λέξεις η λογοτεχνία και η Ποίηση. Ορισμοί που σου τις δίνει το αναγνωστικό κοινό μετά από πολύ κόπο. Ακόμη ζυμώνομαι μαζί τους, δεν θεωρώ ακόμη τον εαυτό μου λογοτέχνη γιατί μου αρέσει η τελειομανία κι ακόμη δεν έχω φτάσει στο επιθυμητό για μένα αποτέλεσμα. Προτιμώ τη λέξη συγγραφή. Αλίμονο αν αυτοαποκαλούμαστε λογοτέχνες όταν καταξιωμένοι γραφιάδες προτιμούν τη λέξη συγγραφείς.

Πόσα βιβλία μετράς μέχρι τώρα;

Έξι ποιητικές συλλογές, τρία μυθιστορήματα και ένα ηλεκτρονικό βιβλίο-βιογραφία του θείου μου Γιώργου Παπαδημητρίου, βουλευτή και πρώην υπουργού του ΠΑΣΟΚ, το οποίο είναι ελεύθερο στους αναγνώστες στην προσωπική μου ιστοσελίδα www.magdapapadimitriou.gr. Ο θείος μου είναι ο πρωταγωνιστής του τελευταίου μυθιστορήματος «Πατρίδα ξένη”

Πολυγραφότατη… Όμως ποιο είδος σε συνεπαίρνει πιο πολύ;

Ο Ζαφόν, ο Ισπανός συγγραφέας είχε γράψει «Η ποίηση γράφεται με δάκρυα, η πεζογραφία με αίμα και η ιστορία με αόρατη μελάνη». Η Ποίηση αλλά και το μυθιστόρημα, ιδιαίτερα το ιστορικό, εξίσου με γοητεύουν. Αν και ξεκίνησα με την Ποίηση, νιώθω πιο ελεύθερη στο μυθιστόρημα, μου δίνει την αίσθηση της απλωσιάς των λέξεων, των μηνυμάτων αλλά και των εικόνων. Όταν το ηφαίστειο μέσα σου κοχλάζει από τα ερεθίσματα που εισπράττεις από την κοινωνία, όταν αφουγκράζεσαι την οργή, τον θυμό μιας ταλαιπωρημένης κοινωνίας, δεν βάζεις όρια αν εκφραστείς στο χαρτί με πέντε στίχους ή πέντε σελίδες.

Πως κρίνεις τη λογοτεχνική παραγωγή στο νομό Πιερίας; Δεν εννοώ αν υπάρχουν λογοτέχνες αξιόλογοι ως πρόσωπα, αλλά ως Πιερία, αν έχει να επιδείξει αντιπροσωπευτικά «καλή λογοτεχνία».

Η Πιερία έχει δώσει αξιόλογες πέννες που έχουν δώσει δείγματα γραφής. Το πρόβλημα είναι πως δεν τις γνωρίζουμε όλες γιατί δεν υπάρχει ένας δυναμικός φορέας που να τις στηρίζει και να τις προβάλλει στο αναγνωστικό κοινό. Εκτός από τους γνωστούς συγγραφείς που έχουν αισθητή παρουσία στα δρώμενα του τόπου, που έχουν βγει από τα σύνορα του νομού αλλά έχουν και συνεχόμενη εκδοτική παραγωγή, οι άλλοι παραμένουν άγνωστοι στο ευρύ αναγνωστικό κοινό.

Ιδρυτικό μέλος της ΕΝΩΣΗΣ ΣΥΓΓΡΑΦΕΩΝ ΠΙΕΡΙΑΣ. Μια φιλόδοξη προσπάθεια που ξεκίνησε με οράματα και τελικά τι απέγινε; Φταίνε οι καραντίνες του κορονοιού ή κάτι άλλο;

Ξεκίνησε φιλόδοξα γιατί η ιδέα της Ένωσης ήρθε από ανθρώπους που είχαν οράματα, ιδέες, προτάσεις, ουσιαστικό έργο. Ελάχιστοι ήταν αυτοί που δεν είχαν έργο αλλά ελπίζαμε πως μια Ένωση θα τους παρακινούσε να δουλέψουν. Από τη στιγμή που δυστυχώς πέρασε στο καταστατικό- και σ’ αυτό φταίμε και οι πιο παλιοί-να γράφεται στην Ένωση και κάποιος που δεν έχει γράψει βιβλίο, εκεί χάθηκε η ελπίδα. Το σωστό είναι τώρα, έστω και αργά να περάσουν στους φίλους της Ένωσης όσοι δεν έχουν εκδώσει βιβλία και να μην έχουν δικαίωμα ψήφου στις αποφάσεις της. Φταίνε πολλά σίγουρα κι όχι, δεν φταίνε οι καραντίνες γιατί το πρόβλημα υπάρχει εδώ και χρόνια. Από τότε που αποχωρήσαμε οι περισσότεροι με εκδοτική παρουσία πάνω από τρία βιβλία. Δεν αποποιούμαι την ευθύνη.

Πως φανταζόσουν μια Ένωση Συγγραφέων;

Μια Ένωση που θα έπρεπε τα μέλη της να έχουν τουλάχιστον τρία βιβλία το καθένα στη φαρέτρα του, να έχουν γνώση για τον χώρο του βιβλίου, για τα πνευματικά δικαιώματα, να έχουν λόγο, προτάσεις ώστε να κατεβαίνει το Προεδρείο της Ένωσης στην κοινωνία, μέσω ΜΜΕ με άποψη, με παρεμβάσεις στα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια, να έχει λόγο στη δημοτική βιβλιοθήκη, να έχει σελίδα με συνεχή αρθρογραφία για θέματα βιβλίων και να προβάλλει τα μέλη της στο αναγνωστικό κοινό, καταθέτοντας τα βιογραφικά τους και πολλά ακόμη. Όπως είναι σήμερα, δυστυχώς όλα αυτά είναι ουτοπία. Δεν ξέρω αν έχει λόγο ύπαρξης.

Οι άνθρωποι που ξεκίνησαν να γράφουν ποίηση φαίνεται ότι δύσκολα μεταπηδούν στο μυθιστόρημα. Το ένα είδος παίζει με τις λέξεις και το άλλο με τις σελίδες! Πόσο δύσκολο είναι γράφοντας ποίηση όσο το δυνατόν περιεκτικότερα να περάσεις στην απέναντι όχθη και να εκφράζεσαι μέσα από εκατοντάδες σελίδες;

Πιστεύω πως οι ποιητές μπορούν να γράφουν πεζό, το δύσκολο είναι το αντίθετο. Και οι δυο ασχολούνται με εικόνες που τις μεταπλάθουν σε λέξεις. Το θέμα είναι πόσο θα δουλέψεις για να το καταφέρεις αυτό, πόσο είσαι διατεθειμένος να το παιδέψεις μέχρι η πένα σου να ματώσει, να το χτενίζεις λέξη-λέξη μέχρι να βγει το διαμαντάκι από μέσα σου. Όταν παιδεύεις μέσα σου τον λόγο, οποιοσδήποτε είναι αυτός, θα γράψεις, αρκεί να το αγαπάς πολύ.

1 12377839 1338792899480145 1607323565726914909 o

Αγοράζει ο κόσμος βιβλία;

Μπορεί να μην αγοράζει με τη συχνότητα που θα επιθυμούσαμε οι συγγραφείς αλλά ναι αγοράζουν. Μη ξεχνούμε ότι έχουν γίνει απολύσεις, ότι τα έσοδα μας έχουν μειωθεί, ότι έχουν γίνει αυξήσεις τιμών σε βασικά αγαθά και είχαμε τόσα κρούσματα από covid με όλες τις συνέπειες. Παρ’ όλα αυτά, το βιβλίο ευνοήθηκε πολύ και ξεκίνησαν να διαβάζουν βιβλία κάποιοι που δεν είχαν πρωτύτερα επαφή με το βιβλιοπωλείο. Η Κατερίνη έχει βιβλιόφιλους και το διαπιστώνει κανείς όταν επισκέπτεται τα βιβλιοπωλεία. Χαίρομαι πολύ γι’ αυτό. Και το facebook έπαιξε τον ρόλο του μέσα από τις βιβλιοφιλικές ομάδες αλλά και μεμονωμένα άτομα που το προβάλλουν αλλά και οι διαδικτυακές παρουσιάσεις που έγιναν στην εποχή των εγκλεισμών που γνώρισαν οι αναγνώστες τους συγγραφείς και το έργο τους, που παλιότερα δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα. Μια άλλη δράση που θα μπορούσε να κάνει η Ένωση Συγγραφέων σε τοπικό επίπεδο.

Οι φιλόλογοι, που διδάσκουν στα παιδιά μας λογοτεχνία, συμμετέχουν, παρακολουθούν τις βιβλιοπαρουσιάσεις των συγγραφέων, ντόπιων και «Αθηναίων»;

Έχω δει αρκετούς φιλολόγους που γνωρίζω σε βιβλιοπαρουσιάσεις, είτε ως αναγνώστες είτε ως ομιλητές. Μπορεί να μην είναι αρκετοί αλλά υπάρχουν.

Τι θα προωθούσε τη φιλαναγνωσία;

Περισσότερες εκπομπές στην τηλεόραση για το βιβλίο, σήμερα έχουμε μόνο στα κρατικά κανάλια και στο TV100. Μάθημα φιλαναγνωσίας στα δημόσια σχολεία αλλά και επισκέψεις συγγραφέων στα σχολεία. Σίγουρα υπάρχουν εκπαιδευτικοί που προβάλλουν το βιβλίο μέσα στο σχολείο αλλά αν το κράτος (υπουργείο παιδείας) το αφαιρεί από το πρόγραμμα όπως πρόσφατα αφαίρεσαν τα καλλιτεχνικά μαθήματα, δεν υπάρχουν «όπλα» για να δουλέψουν. Άρα σήμερα η μόνη μας ελπίδα είναι οι γονείς αλλά και οι δήμοι μέσω δημοτικής βιβλιοθήκης και προγραμμάτων χορηγών. Στην τελική, η φιλαναγνωσία εξαρτάται από τι κοινωνία θέλει η κάθε κυβέρνηση.

Ποιους συγγραφείς θαυμάζεις περισσότερο, ποιοι είναι αγαπημένοι σου, έλληνες και ξένοι…

Είναι αρκετοί οι αγαπημένοι συγγραφείς που δεν μπορώ να τους αναφέρω όλους. Για να αποφύγω παρεξηγήσεις αν ξεχάσω κάποιον, πρώτα θα αναφέρω τον δάσκαλο μου και Ποιητή Γιάννη Κουτσοχέρα, ο οποίος μου έμαθε σε ηλικία δέκα χρονών ν’ αγαπώ την Ποίηση. Αργότερα διάβασα Ελύτη, Ρίτσο, Βάρναλη, Λειβαδίτη, Καββαδία, Καζαντζάκη, κι από τους ξένους Αλιέντε, Θαφόν, Αραμπούρου…. Αγαπώ περισσότερο την ελληνική λογοτεχνία και από την ξένη, την ισπανόφωνη που επεκτείνεται στη Λατινική Αμερική. Στο Bookia που είμαι ανταποκρίτρια Πιερίας και Τήνου αλλά και στην ιστοσελίδα μου υπάρχουν συνεντεύξεις που πήρα από αγαπημένους Έλληνες συγγραφείς.

Ο δήμος Κατερίνης, η Αντιπεριφέρεια, το Φεστιβάλ Ολύμπου, η Εστία Πιερίδων Μουσών, στηρίζουν ή να το θέσω αλλιώς: συνεργάζονται θεματικά πχ, για τις εκδηλώσεις και τα αφιερώματα τους με τους Κατερινιώτες συγγραφείς-λογοτέχνες;

Πιστεύω πως αν υπήρχε μια δυναμική παρουσία της Ένωσης Συγγραφέων, δεν νομίζω πως κάποιος φορέας θα αρνιόταν μια εκδήλωση συγγραφέων; Ο δήμος, στον θεσμό των ”Αικατερινείων” πάντα δίνει βήμα για να διοργανώσουν μια εκδήλωση. Η οργάνωση φυσικά και η προβολή της κάθε εκδήλωσης ανήκει στο προεδρείο της Ένωσης.

75534792 10206916265500820 1936368529179672576 n

Οι καραντίνες και τα υγειονομικά πρωτόκολλα σταμάτησαν τις βιβλιοπαρουσιάσεις. Ήταν σοβαρό πλήγμα για τους συγγραφείς;

Σοβαρό πλήγμα ήταν για όλους η έλλειψη βιβλιοπαρουσιάσεων. Συγγραφείς, βιβλιοπωλεία και βιβλιόφιλοι. Μας έλειψε όλη η τελετουργία της επικοινωνίας, της αγκαλιάς και της συζήτησης με τον/την αγαπημένο/η συγγραφέα. Όπως η εκκλησία είναι μια ουσιαστική έξοδος για τους πιστούς, έτσι και για μας τους βιβλιόφιλους, ο ναός μας είναι το βιβλιοπωλείο. Υπάρχουν και τα καφέ όπου έγιναν κάποιες «εκδηλώσεις υπογραφής» αλλά σίγουρα δεν είναι το ίδιο. Το μόνο που δεν έχασε ήταν το βιβλίο που με τον α ή β τρόπο έφτασε στους παραλήπτες του σε όλον τον εγκλεισμό.

Πως ονειρεύεσαι τη στάση της πολιτείας απέναντι στους λογοτέχνες, πως ονειρεύεσαι τη στάση των συμπολιτών σου απέναντι στο βιβλίο;

Οι ευθύνες της πολιτείας απέναντι στους λογοτέχνες είναι δεδομένες και όλοι οι άνθρωποι του βιβλίου τις γνωρίζουμε. Όπως προανέφερα, η φιλαναγνωσία από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού είναι η αρχή όλων ώστε να ξαναγεννηθεί μια νέα γενιά που να γνωρίζει και να σέβεται τον Πολιτισμό της πατρίδας του και ειδικότερα το βιβλίο. Όταν βλέπουμε βιβλία πεταμένα σε χωματερές και σε κάδους ανακύκλωσης, τι μπορούμε να ονειρευόμαστε; Όταν κυριαρχεί το Εγώ κι όχι το εμείς, όταν δεν υπάρχει αλληλεγγύη, όταν δεν νοιαζόμαστε κάποιους που τα χρειάζονται (νοσοκομεία, φυλακές, σχολεία, δημοτικές βιβλιοθήκες)και προτιμούμε την εύκολη λύση του κάδου, πώς θα αλλάξει η κοινωνία; Η πολιτεία έχει θεσμοθετήσει βραβεία. Αυτό που πρέπει κατά τη γνώμη μου είναι η αύξηση των κονδυλίων για αγορά βιβλίων σε τοπικό επίπεδο μέσω δήμων. Δηλαδή θεσμοθέτηση διαγωνισμών από καταξιωμένα μέλη επιτροπών και στήριξη των τοπικών συγγραφέων αγοράζοντας ή εκδίδοντας τα βιβλία τους. Μια ακόμη αδυναμία της Ένωσης Συγγραφέων στο να προτείνουν τέτοιες ιδέες. Αν υπάρχουν σοβαροί θεσμοί από τη βάση θα στηριχτούν κι από τους τοπικούς άρχοντες. Όταν οι τοπικοί άρχοντες στηρίξουν το βιβλίο, τότε θα αλλάξει και η νοοτροπία, η αντίληψη των συμπολιτών. Μη τα περιμένουμε όλα από την κάθε εξουσία.

Μοιράζεις το χρόνο σου μεταξύ Πιερίας και Τήνου, ένα νησί με μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά αλλά και δημιουργία. Άρα μπορώ να ρωτήσω για την εικαστική δημιουργία, μεταξύ Κατερίνης και Τήνου, τι θα έπαιρνες για την Κατερίνη, τι θα πρόσφερες στην Τήνο πολιτιστικά;

Και οι δυο τόποι έχουν μεγάλη πολιτισμική κληρονομιά και πολλούς αξιόλογους δημιουργούς. Σίγουρα υπάρχουν τα θετικά και τα αρνητικά και στους δυο τόπους. Στην Τήνο οι περισσότεροι πηγαίνουν για την Παναγία και λιγότεροι για την πολιτιστική και φυσιολατρική φυσιογνωμία της. Περιορίζομαι στη λογοτεχνία γιατί αν απλωθώ σε όλα τα είδη δεν θα φτάσουν σελίδες να περιγράψω. Ο ποιητής Ντίνος Σιώτης έχει δημιουργήσει στην Τήνο από το 2010, το διεθνές φεστιβάλ Λογοτεχνίας. Το προηγούμενο καλοκαίρι είχαμε το 7ο διεθνές φεστιβάλ με γνωστούς έλληνες και ξένους λογοτέχνες. Με χορηγούς που έχουν πιστέψει δικαιολογημένα στο εγχείρημα του. Θα μπορούσε να γίνει κάτι παρόμοιο, όχι φυσικά σε τέτοια έκταση και στην Κατερίνη. Πιστεύω λοιπόν πως μας λείπει η εξωστρέφεια και οι άνθρωποι που θα μετουσιώσουν τα οράματα σε πράξεις.

Για περισσότερα πατήστε https://olymposvoice.blogspot.com/

Ειδήσεις σε ετικέτες

Σχετικά άρθρα