Το Νοέμβριο του 1996, ως αρχαιολόγος της ΙΣΤ΄ εφορείας  προϊστορικών & κλασσικών αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, στη διάνοιξη της νέας σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Θεσσαλονίκης, εντόπισα στη θέση: “Γκορτσούλια” ή αλλιώς” Ντουβάρι” στη Σκοτίνα Πιερίας, ίχνη αρχαιοτήτων, όπως θραύσματα κεραμίδων, όστρακα αγγείων, κλπ. Κακώς όμως, την τοποθεσία εκείνη την ονόμασαν “Κομπολόι” (και μάλιστα εντελώς αυθαίρετα), εξαιτίας μιας παρακείμενης ταβέρνας που υπήρχε εκεί. Ο μπαρμπά Γιάννης ο Δάμπλιας που είχε εκεί κτήμα με φουντουκιές, μου έλεγε: Αρχαιολόγε μου, εδώ υπήρχε παλιό τουρκικό κεραμοποιείο ! ! !

Τελικά, όταν αργότερα ξεκίνησα την ανασκαφή στη θέση “Ντουβάρι”, (εντός των ορίων απαλλοτρίωσης για τη νέα διπλή σιδηροδρομική γραμμή) μας προέκυψε ελληνιστική αγροικία, με “οινοποιείο”, όπου επεξεργαζόταν τα κρασιά που προέρχονταν από τους αμπελώνες των Λειβήθρων, οι οποίοι βρίσκονταν κοντά στα διόδια της Λεπτοκαρυάς, περιοχή που φέρει την ονομασία “Παλιάμπελα” δηλαδή παλιά αμπέλια. Πρέπει όμως τους κατοίκους της Σκοτίνας να τους προβληματίσει το παρακάτω γεγονός: Γιατί η περιοχή εκεί φέρει το τοπωνύμιο “Ντουβάρι”; Αναφορικά λέω πως σε μερικά σημεία μέσα στις “πατλιές” υπάρχουν ακόμα και σήμερα μεγάλοι ογκόλιθοι που εφάπτονται μεταξύ τους και σχηματίζουν “Κυκλώπεια τείχη”.

Άρα, τι ήταν αυτό το σημαντικό, που θα ήθελαν να προστατεύσουν οι Λειβήθριοι σε μία πεδινή περιοχή, κατασκευάζοντας περιβόλους με μεγάλους ογκόλιθους, αφού θα ήταν πολύ εύκολο να λεηλατηθεί από τους εχθρούς; Σίγουρα θα ήταν κάτι, που θα είχε μεγάλη σημασία και αξία για τους κατοίκους των Λειβήθρων. Απαντήσεις θα πάρουμε μόνο εάν γίνουν εκτεταμένες αρχαιολογικές ανασκαφές στη θέση “Ντουβάρι”, στη Σκοτίνα Πιερίας, από την εφορεία αρχαιοτήτων Πιερίας.

Μέχρι τότε όμως, είμαστε υποχρεωμένοι να παραμείνουμε στις “υποθέσεις μας”, έως ότου  κάποια μέρα η αρχαιολογική υπηρεσία τεκμηριώσει τις “υποθέσεις μας” με αρχαιολογικά ευρήματα και τεκμήρια, που θα προέρχονται από μελλοντικές ανασκαφές . . .

Εξάλλου, αυτή είναι και η μαγεία της αρχαιολογίας ως επιστήμης, στο να επιβεβαιώνει τους αρχαίους θρύλους, τους μύθους και τις παραδόσεις της κάθε περιοχής και να τα τεκμηριώνει με ευρήματα και πειστήρια . . . που προέρχονται από αρχαιολογικές ανασκαφικές έρευνες.

Όλη την παραπάνω ιστορική περιγραφή, την όφειλα (έστω και λίγο καθυστερημένα) στους κατοίκους της Σκοτίνας.

ΤΖΙΟΛΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ

Φιλόλογος – αρχαιολόγος