Διευκρινίσεις για την κατανομή βοσκοτόπων, τη χρήση στοιχείων παραγωγής και φορολογικών δεδομένων στις πληρωμές
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με ανακοίνωσή της στις 12 Φεβρουαρίου 2026, προχώρησε σε διευκρινίσεις σχετικά με τις πληρωμές των κτηνοτρόφων, μετά από έγγραφη απάντηση της Γενικής Διεύθυνσης Ελέγχων, Ενισχύσεων και Πληρωμών (ΓΔΕΛΕΠ – πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ) προς την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής, κατόπιν αιτήματος βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ για χορήγηση εγγράφων.
Οι διευκρινίσεις της ΑΑΔΕ
Χρήση του όρου «τεχνική λύση»
Στο αποσταλέν έγγραφο γίνεται εκ παραδρομής χρήση του όρου «τεχνική λύση» για το 2025, αντί του ορθού όρου «Κατανομή Επιλέξιμων Δημόσιων Βοσκοτόπων». Με την εκ παραδρομής χρήση του όρου «τεχνική λύση», εξελήφθη εσφαλμένα ότι η διαδικασία πληρωμών που θεσπίσθηκε με την ΚΥΑ 3378/26-11-2025 (ΦΕΚ Β΄ 6327) και την Εγκύκλιο υπ’ αρ. 355829 από 19/12/2025 του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης για έτος 2025 αποτελεί επανάληψη της διαδικασίας που ακολουθείτο τα προηγούμενα χρόνια.
Στην πραγματικότητα για πρώτη φορά εισήχθη το στοιχείο της ομορότητας και, κυρίως, για πρώτη φορά έγιναν πληρωμές με βάση τα στοιχεία παραγωγής γάλακτος, κρέατος από το σύστημα «ΑΡΤΕΜΙΣ» του ΕΛΓΟ-Δήμητρα και το myDATA, καθώς και με εισοδηματικά κριτήρια αγροτικής δραστηριότητας από τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος που υποβλήθηκαν στην ΑΑΔΕ.
Η χρήση στοιχείων κτηνοτροφικής δραστηριότητας για τη διασταύρωση της πραγματικής παραγωγής περιελήφθη στο Σχέδιο Δράσης που απεστάλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συμφωνήθηκε με αυτή.
Αναφορά σε «παραγωγούς (με ή χωρίς ζωικό κεφάλαιο)»
Εξάλλου, η αναφορά του εγγράφου της ΓΔΕΛΕΠ σε «παραγωγούς (με ή χωρίς ζωικό κεφάλαιο)», ερμηνεύθηκε εσφαλμένα, ως προς τους παραγωγούς χωρίς ζωικό κεφάλαιο, ότι αφορά σε ενίσχυση κτηνοτροφικής δραστηριότητας χωρίς να υπάρχουν ζώα, ενώ το αληθές είναι ότι αφορά ενίσχυση γεωργικής δραστηριότητας εντός περιοχών που έχουν χαρακτηριστεί βοσκότοποι το 2013.
Σημειωτέον ότι η κατηγοριοποίηση των εκτάσεων του 2013 σε βοσκοτόπους, αρόσιμες και μόνιμες (δενδρώδεις) καλλιέργειες χρησιμοποιείται από το 2015 έως σήμερα. Συνεπώς, η εντύπωση που δίνεται σε δημοσιεύματα ότι δόθηκαν ενισχύσεις σε κτηνοτρόφους χωρίς ζωικό κεφάλαιο είναι απολύτως εσφαλμένη.
Υπόνοια για 29.000 κτηνοτρόφους χωρίς παραγωγή γάλακτος ή κρέατος
Ως προς την υπόνοια αδικαιολόγητης καταβολής ενισχύσεων σε 29.000 κτηνοτρόφους χωρίς παραγωγή γάλακτος ή κρέατος, επισημαίνεται ότι υπάρχουν και άλλες κτηνοτροφικές δραστηριότητες που λαμβάνονται υπόψη, όπως λχ η παραγωγή τυροκομικών προϊόντων, γιαουρτιού κλπ από τους κτηνοτρόφους.
Δεδομένου ότι γι’ αυτούς, όπως και για άλλους κτηνοτρόφους, δεν υπήρχαν διαθέσιμα ειδικά στοιχεία στο σύστημα ΑΡΤΕΜΙΣ του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, η ΚΥΑ 3378/26-11-2025 (άρθρο 4 παράγραφος 5) προέβλεψε την καταβολή ενισχύσεων, με βάση τα δεδομένα τιμολόγησης από το myDATA, καθώς και τα στοιχεία της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Κατανομή βοσκοτόπων και 7.000 κτηνοτρόφοι
Ως προς το ζήτημα της κατανομής βοσκοτόπων, σε περίπτωση που δεν προκύπτει επάρκεια βοσκοτόπων προς διάθεση για το σύνολο των επιλέξιμων κτηνοτρόφων σε μια περιφερειακή ενότητα, στο εν λόγω έγγραφο της ΓΔΕΛΕΠ αναφέρθηκε εκ παραδρομής ότι 7.000 κτηνοτρόφοι έλαβαν μέρος του απαιτούμενου βοσκοτόπου με βάση το κριτήριο ζωοτροφών, ενώ το ακριβές είναι ότι οι εν λόγω 7.000 κτηνοτρόφοι έλαβαν μέρος του απαιτούμενου βοσκοτόπου με βάση φορολογικά δεδομένα, σύμφωνα με όσα προέβλεψε η Εγκύκλιος υπ’ αρ. 355829 από 19/12/2025 του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης.
Στοιχεία για τα αιγοπρόβατα στην Κρήτη
βάση τα σχετικά στοιχεία, το πλήθος των αιγοπροβάτων που υπολογίστηκαν στην Κρήτη, με βάση το νέο κανονιστικό πλαίσιο, είναι κατά 23,21% χαμηλότερο από το πλήθος των αιγοπροβάτων που δηλώθηκαν στις Δηλώσεις ΟΣΔΕ για το 2025 και κατά 29,49% χαμηλότερο από τα δηλωθέντα αιγοπρόβατα στις Δηλώσεις ΟΣΔΕ για το 2024.
Συμπληρωματική απάντηση
Για λόγους τάξης, θα σταλεί συμπληρωματική απάντηση της ΓΔΕΛΕΠ στον Πρόεδρο της Εξεταστικής Επιτροπής.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων εξέδωσε οδηγίες προς τους αστυνομικούς που συνδράμουν στον περιορισμό της διασποράς της ευλογιάς των αιγοπροβάτων. Οι οδηγίες αυτές αποτυπώνουν με σαφήνεια το πλαίσιο που ισχύει για ζώνες, μετακινήσεις, φορτώσεις, ελέγχους και μέτρα βιοασφάλειας. Σε περιπτώσεις που ο ελεγκτικός μηχανισμός (αστυνομία κ.λπ.) σταματά ύποπτο διερχόμενο όχημα που μεταφέρει αιγοπρόβατα, προβλέπεται επικοινωνία με την αρμόδια κτηνιατρική αρχή της περιοχής για συνδρομή.
Η εικόνα της επιζωοτίας και οι κίνδυνοι εισόδου στις εκτροφές
Η επιζωοτία της ευλογιάς έχει εξαπλωθεί στη χώρα, με ορισμένες Περιφέρειες να εμφανίζουν επανειλημμένως εστίες ευλογιάς, δηλαδή θετικές εκτροφές αιγοπροβάτων. Παρά τις προσπάθειες ελέγχου, η νόσος εξαπλώνεται και σε απομακρυσμένες περιοχές, γεγονός που καταδεικνύει τη δυναμική της διασποράς.
Σημαντικοί παράγοντες αδυναμίας αντιμετώπισης παραμένουν η μη τήρηση των μέτρων που έχουν επιβληθεί, αλλά και η αυξημένη ανθεκτικότητα του ιού στο περιβάλλον, η οποία υπερβαίνει τους έξι μήνες. Η νόσος μπορεί να εισέλθει σε μια εκτροφή μέσω της εισαγωγής ασθενών ζώων πριν ακόμη εμφανιστούν συμπτώματα, μέσω γεωργικών μηχανημάτων και οχημάτων που δεν έχουν πλυθεί και απολυμανθεί, καθώς και μέσω της κοινής χρήσης μολυσμένου εξοπλισμού μεταξύ κτηνοτρόφων.
Αντιμετώπιση – Τα βασικά μέτρα
Στις θετικές εκτροφές προβλέπεται η θανάτωση των ζώων της θετικής εκτροφής, καθώς και ο ορισμός ζωνών 5, 20 και 40 χιλιομέτρων γύρω από τις εστίες, ενώ ολόκληρες οι Περιφερειακές Ενότητες αποτελούν ζώνες περιορισμού. Παράλληλα, επιβάλλονται απαγορεύσεις στις μετακινήσεις ζώντων αιγοπροβάτων. Την ίδια στιγμή, ισχύουν ειδικές απαιτήσεις ως προς την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας από τους επαγγελματίες του κλάδου, δηλαδή από κτηνοτρόφους, μεταφορείς ζώντων ζώων, μεταφορείς προϊόντων και υποπροϊόντων αιγοπροβάτων και μεταφορείς ζωοτροφών.
Απαγορευμένες ζώνες: Πού ισχύουν και τι προβλέπεται
Στις Περιφερειακές Ενότητες που έχουν χαρακτηριστεί ως ζώνες (ροζ – κίτρινο – κόκκινο), ολόκληρες οι Π.Ε. αποτελούν ζώνες περιορισμού λόγω ευλογιάς. Σε αυτές τις περιοχές τα αιγοπρόβατα παραμένουν εντός της εκμετάλλευσης και δεν εξέρχονται προς τις ελεύθερες περιοχές, καθώς έχουν απαγορευτεί οι μετακινήσεις ζωντανών ζώων. Η μόνη επιτρεπόμενη μετακίνηση είναι προς σφαγή.
Οι Περιφερειακές Ενότητες που αναφέρονται ως σε κίνδυνο είναι η Ηλεία, η Αιτωλοακαρνανία, η Ξάνθη, η Ροδόπη, ο Βόρειος Έβρος, ο Νότιος Έβρος, οι Σέρρες, η Πιερία, η Μαγνησία και η Λάρισα.
Για τις εκμεταλλεύσεις με αιγοπρόβατα εντός των απαγορευμένων ζωνών, απαγορεύεται οποιαδήποτε μετακίνηση ζώων πλην αυτής προς σφαγή. Τα ζώα είναι περιορισμένα εντός της εγκατάστασης και οποιαδήποτε άλλη μετακίνηση αποτελεί παράνομη ενέργεια.
Στις περιπτώσεις εκμεταλλεύσεων όπου έχει γίνει θανάτωση ζώων, δεν επιτρέπεται καμία μετακίνηση φορτίου ζωοτροφών και εξοπλισμού. Οι ζωοτροφές της εκμετάλλευσης έχουν ελεγχθεί από τη ΔΑΟΚ, έχουν εκτιμηθεί ως προς την ποσότητα και το είδος και είναι δεσμευμένες, ενώ απαγορεύεται να μετακινηθούν προς άλλες εκμεταλλεύσεις. Οποιαδήποτε κινητικότητα αυτού του τύπου αποτελεί επίσης παράνομη ενέργεια.
Φορτηγά που μεταφέρουν ζώντα αιγοπρόβατα προς σφαγή – Προϋποθέσεις νομιμότητας και μέτρα βιοασφάλειας
Οι μετακινήσεις ζώντων αιγοπροβάτων προς σφαγή πραγματοποιούνται μόνο εφόσον έχει δοθεί άδεια από την αρμόδια κτηνιατρική αρχή. Η μετακίνηση θεωρείται νόμιμη μόνο όταν τα ζώα συνοδεύονται από Έγγραφο Κυκλοφορίας Αιγοπροβάτων – Υγειονομικό Πιστοποιητικό, το οποίο είναι υπογεγραμμένο από τον Επίσημο Κτηνίατρο της ΔΑΟΚ και αναφέρει τον αριθμό των ζώων καθώς και το σφαγείο προορισμού. Παράλληλα, προϋπόθεση αποτελεί όλα τα ζώα να φέρουν ενώτια.
Η νομιμότητα της μεταφοράς συνδέεται άμεσα και με την τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας από τους οδηγούς. Οι οδηγοί θεωρούνται σύννομοι μόνο εφόσον τηρούν αυστηρά τα μέτρα κατά τη μεταφορά ζώντων ζώων, ζωοτροφών, γάλακτος και σφαγίων. Απαιτείται Βεβαίωση – Υπεύθυνη Δήλωση ότι το όχημα έχει πλυθεί και απολυμανθεί στο σφαγείο, καθώς και έγγραφη βεβαίωση διέλευσης από σταθμό απολύμανσης, εφόσον υπάρχει στο δρομολόγιο.
Η είσοδος του οδηγού στην εκμετάλλευση επιτρέπεται μόνο με προσκόμιση βεβαίωσης καθαριότητας ή απολύμανσης ή διέλευσης από σταθμό απολύμανσης, ενώ είναι υποχρεωτική η χρήση ιματισμού και ποδονάρια μιας χρήσης.
Φόρτωση και διαδρομές στις ζώνες – Τι προβλέπεται
Στις ζώνες (ροζ, κίτρινο, κόκκινο), όπου ολόκληρες οι Περιφερειακές Ενότητες αποτελούν ζώνες περιορισμού, απαγορεύεται η φόρτωση από διαφορετικές εκτροφές και επιτρέπεται φόρτωση από μία εκτροφή μόνο με προορισμό το σφαγείο. Τα οχήματα οφείλουν να καθαρίζονται σχολαστικά και να απολυμαίνονται με εγκεκριμένα απολυμαντικά, με τεκμηρίωση μέσω παραστατικών και βεβαιώσεων, ενώ υπάρχει επίσημη οδηγία για μετακίνηση προς το πλησιέστερο σφαγείο, με τυχόν εξαιρέσεις να πρέπει να είναι αιτιολογημένες. Η πρόσβαση στην εκμετάλλευση πραγματοποιείται μόνο με προσκόμιση βεβαίωσης καθαριότητας ή απολύμανσης και με χρήση ιματισμού και ποδονάρια μιας χρήσης.
Σύμφωνα με την Εγκύκλιο υπ’ αριθμ. 340367/04-12-25, τα φορτηγά δεν πρέπει να διέρχονται από ελεύθερη ζώνη για να φτάσουν στον προορισμό τους (σφαγείο), ενώ απαγορεύεται η έξοδος προς ελεύθερη περιοχή και η επακόλουθη είσοδος σε απαγορευμένη ζώνη. Εφόσον δεν υπάρχει κοντινό σφαγείο στις ζώνες, τα οχήματα εξέρχονται προς το πλησιέστερο ελεύθερης ζώνης και τελικός προορισμός είναι το σφαγείο, όπου θα πραγματοποιηθεί πλύση, απολύμανση και χορήγηση της σχετικής βεβαίωσης. Σε κάθε περίπτωση, ο οδηγός πρέπει να διαθέτει έγγραφη βεβαίωση διέλευσης από σταθμό απολύμανσης.
Η εισαγωγή εμβολίων για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα συνιστά παράνομη πράξη, καθώς δεν έχει εγκριθεί οποιοδήποτε σχετικό σκεύασμα. Σύμφωνα με τον Νόμο 5184/2025 (ΦΕΚ Α’ 34/06.03.2025), σκεύασμα που διατίθεται χωρίς την απαιτούμενη άδεια κυκλοφορίας θεωρείται παράνομο και η διακίνησή του επιφέρει κυρώσεις. Στη χώρα δεν έχουν εγκριθεί ή αδειοδοτηθεί κτηνιατρικά ανοσολογικά σκευάσματα (εμβόλια) για την ευλογιά προβάτων και αιγών.
Τι ισχύει στις ελεύθερες περιοχές
Στις ελεύθερες περιοχές δεν υπάρχει περιορισμός στις μετακινήσεις αιγοπροβάτων εντός αυτών. Από ελεύθερες περιοχές προς απαγορευμένες ζώνες (ροζ) επιτρέπεται μετακίνηση μόνο για άμεση σφαγή και εφόσον δεν υπάρχει κοντινό σφαγείο στην ελεύθερη περιοχή, κατόπιν αξιολόγησης κινδύνου της Τοπικής Αρμόδιας Κτηνιατρικής Αρχής, με τα φορτία να συνοδεύονται από έγγραφο κυκλοφορίας – υγειονομικό πιστοποιητικό. Είναι δυνατή η φόρτωση από διαφορετικές εκτροφές κατόπιν αξιολόγησης κινδύνου της επίσημης κτηνιατρικής αρχής. Παράλληλα, απαγορεύεται η εισαγωγή ζώντων αιγοπροβάτων από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, ενώ η εισαγωγή από άλλα κράτη μέλη συνοδεύεται από διαφορετικά έγγραφα.
Έλεγχοι από τον ελεγκτικό μηχανισμό
Σε περιπτώσεις που ο ελεγκτικός μηχανισμός (αστυνομία κ.λπ.) σταματά ύποπτο διερχόμενο όχημα που μεταφέρει αιγοπρόβατα, επικοινωνεί με την αρμόδια κτηνιατρική αρχή της περιοχής για συνδρομή.
Οδηγίες του ΥΠΑΑΤ προς τους αστυνομικούς για τον περιορισμό της διασποράς της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.