Γράφει ο Αστέριος Μπαλαούρας
Οικονομολόγος-Σύμβουλος Επιχειρήσεων
Η γενιά των σημερινών 25άρηδων και 35άρηδων είναι ίσως η πρώτη γενιά στην Ελλάδα που, παρά το γεγονός ότι εργάζεται περισσότερο και διαθέτει υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο από τις προηγούμενες, δυσκολεύεται να σχεδιάσει το μέλλον της.
Στην πράξη, ένας νέος εργαζόμενος που αμείβεται με 1.000-1.200 € καθαρά καλείται να καλύψει ενοίκιο, λογαριασμούς, καύσιμα, τρόφιμα, τηλεπικοινωνίες και καθημερινές υποχρεώσεις. Σε πολλές περιπτώσεις, μετά την κάλυψη των βασικών αναγκών, ελάχιστα ή και καθόλου χρήματα απομένουν για αποταμίευση.
Τα στοιχεία της OECD δείχνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των ανεπτυγμένων χωρών όσον αφορά την καθαρή αποταμίευση των νοικοκυριών. Αυτό δεν είναι αποτέλεσμα κακής διαχείρισης των πολιτών, αλλά μιας οικονομικής πραγματικότητας όπου το κόστος ζωής αυξάνεται ταχύτερα από τα εισοδήματα.
Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και περισσότεροι νέοι αναγκάζονται να αναζητούν επιπλέον εργασία για να συμπληρώσουν το εισόδημά. Και δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και η δεύτερη δουλειά δεν αρκεί για να δημιουργηθεί ουσιαστική αποταμίευση ή να αποκτηθεί οικονομική ασφάλεια. Έτσι, η τρίτη δουλειά, η υπερεργασία και η εξάντληση μετατρέπονται σταδιακά από εξαίρεση σε καθημερινότητα.
Πώς μπορεί όμως ένας νέος να σκεφτεί τη δημιουργία οικογένειας; Πώς μπορεί να αποκτήσει δική του κατοικία; Πώς μπορεί να επενδύσει στην εκπαίδευσή του ή να ξεκινήσει μια επιχειρηματική δραστηριότητα όταν το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του αναλώνεται απλώς για να βγει ο μήνας;
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι βαθιά κοινωνικό και δημογραφικό. Όταν μια ολόκληρη γενιά δυσκολεύεται να σχεδιάσει το μέλλον της, τότε η χώρα δυσκολεύεται να σχεδιάσει το δικό της.
Η συζήτηση για τους μισθούς δεν αφορά απλώς αριθμούς. Αφορά την ποιότητα ζωής, την αξιοπρέπεια της εργασίας και την προοπτική των νέων ανθρώπων. Γιατί μια κοινωνία δεν μπορεί να προοδεύσει όταν η αποταμίευση γίνεται πολυτέλεια και η δεύτερη ή τρίτη δουλειά προϋπόθεση για τα αυτονόητα.
Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο παραγωγικό μοντέλο που θα δημιουργεί καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, θα ενισχύει την παραγωγικότητα και θα επιτρέπει στους νέους να παραμένουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους.
Γιατί το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν ένας νέος μπορεί να επιβιώσει με 1.000 ευρώ.
Το πραγματικό ερώτημα είναι αν μπορεί να ζήσει, να ονειρευτεί και να χτίσει το μέλλον του με αυτά. Και η απάντηση, για όλο και περισσότερους νέους, είναι δυστυχώς αρνητική.
Η γενιά των γονιών μας εργαζόταν για να ζήσει καλύτερα. Η δική μας γενιά συχνά εργάζεται δύο και τρεις φορές περισσότερο απλώς για να διατηρήσει το ίδιο επίπεδο ζωής.