Νεκροί, 9 Χωροφύλακες, 3 στρατιώτες & μία γυναίκα, μετά από επίθεση ανταρτών, τα ξημερώματα των Εθνικών Εκλογών της 31ης/3/1946
Ογδόντα χρόνια συμπληρώθηκαν φέτος από την ξαφνική επίθεση ανταρτών εναντίον στρατιωτών και χωροφυλάκων στον Σταθμό Χωροφυλακής και στο κτίριο του Μεταβατικού Αποσπάσματος Λιτοχώρου.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ
Η επίθεση αυτή πραγματοποιήθηκε το βράδυ του Σαββάτου, 30/3/1946, προς ξημερώματα Κυριακής, 31/3/1946, ημέρα κατά την οποία είχαν οριστεί Εθνικές Εκλογές, με το σύστημα της Απλής Αναλογικής, για την ανάδειξη της πρώτης μεταπολεμικής Κυβέρνησης στην Ελλάδα, ύστερα από 10 χρόνια (ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Το 1940 δεν έγιναν εκλογές, λόγω Δικτατορίας. Επίσης, στις 28/10/1940 η Ελλάδα έμπαινε στον 2ο παγκόσμιο πόλεμο. Το 1944, μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας από τους Γερμανούς, η Χώρα επρόκειτο να προχωρήσει σε διαδικασία εκλογών, ωστόσο ξέσπασε ο 2ος εμφύλιος μέσα από τα λεγόμενα «Δεκεμβριανά Γεγονότα», τα οποία έληξαν τον Ιανουάριο του 1945 με τη «Συμφωνία της Βάρκιζας»).
Αργότερα από τη «Συμφωνία της Βάρκιζας», ορίστηκαν να γίνουν οι εκλογές στις 31/3/1946. Ωστόσο, το βράδυ του Σαββάτου 30/3/1946 προς Κυριακή 31/3/1946, αντί να γίνουν εκλογές στο Λιτόχωρο, έγινε αιματοχυσία… Εκείνο το βράδυ, δεκάδες αντάρτες επιτέθηκαν εναντίον του Σταθμού Χωροφυλακής Λιτοχώρου, επιτέθηκαν όμως και εναντίον στρατιωτών καθώς και 10 Χωροφυλάκων οι οποίοι είχαν έρθει από άλλες περιοχές της Ελλάδας (κυρίως από τη Θεσσαλία) προκειμένου να διαφυλάξουν την τάξη έξω από τα εκλογικά τμήματα. Και τελικά, οι εκλογές διεξάχθηκαν κανονικά σε ολόκληρη την Ελλάδα, εκτός από το Λιτόχωρο…
Κατά τη διάρκεια της πολύωρης μάχης στην πόλη των «θεών», σκοτώθηκαν εννέα Χωροφύλακες, τρεις στρατιώτες, μία Λιτοχωρίτισσα αλλά και άγνωστος αριθμός ανταρτών. Η επίθεση των ανταρτών εναντίον Χωροφυλάκων και Στρατιωτών κατά την ημέρα των πρώτων μεταπολεμικών Εθνικών Εκλογών στην Ελλάδα σήμανε, ουσιαστικά, την έναρξη του 3ου εμφύλιου στη Χώρα, η οποία ρήμαξε, κυριολεκτικά, τόσο οικονομικά όσο και κοινωνικά. (ΣΗΜΕΙΩΣΗ. Ο 1ος εμφύλιος έγινε ενώ Ελλάδα ήταν υπό γερμανική κατοχή. Ο 2ος εμφύλιος έγινε μετά την απελευθέρωση της Χώρας, κατά την περίοδο των λεγόμενων «Δεκεμβριανών γεγονότων» και τελείωσε με τη «συμφωνία της Βάρκιζας». Και ο 3ος εμφύλιος ξεκίνησε στις 31/3/1946 και τελείωσε στις 28/8/1949).
Η ΑΛΛΑΓΗ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑΣ ΠΟΥ ΕΦΕΡΕ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ
Η φετινή 80η επέτειος μνήμης υπέρ των δέκα τριών πεσόντων Χωροφυλάκων, στρατιωτών και της Λιτοχωρίτισσας γυναίκας συνδέθηκε με μια μεγάλη αναστάτωση λόγω αλλαγής ημερομηνίας τέλεσης του Μνημοσύνου.
Η αλλαγή αυτή προκλήθηκε μετά από παρέμβαση υψηλόβαθμου αξιωματικού της Αστυνομίας, ο οποίος επικαλέστηκε τη γιορτή που ήθελε να κάνει το ΚΚΕ στο Λιτόχωρο την Κυριακή 29/3/2026, δηλαδή την ίδια μέρα με την τέλεση του Μνημοσύνου που παραδοσιακά γίνεται κάθε χρόνο την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου στο Λιτόχωρο. Πρόκειται για τέλεση Μνημοσύνου που έγκαιρα φέτος είχε ανακοινώσει (2/3/2026) ο Σύνδεσμος Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν. Πιερίας, σε συνεργασία με τους συγγενείς των πεσόντων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Οδηγού Πιερίας», κορυφαίο στέλεχος της Αστυνομικής Διεύθυνσης Πιερίας, ύστερα από συνεννόηση με απόστρατο Αντιστράτηγο, κάλεσε τον Πρόεδρο του Συνδέσμου Αποστράτων Ν. Πιερίας και του ζήτησε να γίνει αλλαγή ημερομηνίας τέλεσης του Μνημοσύνου, ώστε, όπως ισχυρίστηκε, να καταστεί εφικτή η περιφρούρηση των δύο εκδηλώσεων.
Ο Πρόεδρος του Συνδέσμου αποδέχθηκε αυτή την αλλαγή και, στη συνέχεια, εξέδωσε νέα ανακοίνωση στις 10/3/2026, σύμφωνα με την οποία η εκδήλωση θα γίνονταν μια ημέρα νωρίτερα, δηλαδή το Σάββατο 28/3/2026. Ωστόσο, υπήρξαν ισχυρές αντιδράσεις από τον πρώην Βουλευτή της ΝΔ, Νίκο Κάκκαλο, από τον πρώην Πρόεδρο της Ένωσης Αστυνομικών Υπαλλήλων Ν. Πιερίας και πρώην Πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Αστυνομικών Υπαλλήλων, Χρήστο Φωτόπουλο καθώς και από άλλους αποστράτους, αλλά όχι μόνο.
ΕΝΤΟΝΕΣ ΟΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ…
Ο πρώην Βουλευτής και ο πρώην Αστυνομικός συνδικαλιστής εξέφρασαν, δια του Τύπου, τη δυσαρέσκειά τους γι’ αυτή την αλλαγή. Ιδιαίτερα ο κ. Φωτόπουλος επισήμαινε στην παρέμβασή του ότι η μνήμη των πεσόντων ετιμάτο πάντοτε κατά την ημέρα της Κυριακής, δεδομένου ότι η επίθεση των ανταρτών εναντίον των κρατικών οργάνων της τάξεως (αστυνομικών και στρατιωτών) έγινε κατά την Κυριακή 31/3/1946, ημέρα διεξαγωγής των Εθνικών Εκλογών, ημέρα κατά την οποία η Δημοκρατία είχε την τιμητική της.
Επίσης, τονίζονταν ότι ο Σύνδεσμος Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν. Πιερίας είχε ανακοινώσει την εκδήλωσή του έγκαιρα, συγκεκριμένα στις 2/3/2026, με δελτίο τύπου στο οποίο αναφέρονταν ότι η εκδήλωση τιμής θα γίνει στις 29/3/2026.
Η ΣΚΛΗΡΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΚΑΚΚΑΛΟΥ
Στην δια του Τύπου παρέμβασή του ο κ. Κάκκαλος άφηνε να εννοηθεί ότι πίσω από την αλλαγή της ημερομηνίας υπήρξε μια «προδοσία» σε βάρος των πεσόντων για την Πατρίδα και τη Δημοκρατία… Ολόκληρη η σκληρή ανακοίνωση του Νίκου Κάκκαλου έχει ως εξής:
«Πάει καιρός που απέχω από τα κοινά. Για το συγκεκριμένο όμως θέμα είμαι υποχρεωμένος να πάρω θέση. ΝΤΡΟΠΗ. ΝΤΡΟΠΗ. ΝΤΡΟΠΗ.
Θα ήθελα να ρωτήσω τους εμπλεκόμενους στο φιάσκο της αλλαγής της ημέρας διεξαγωγής του μνημοσύνου αν η πολιτική ηγεσία είχε ενημερωθεί και εγκρίνει τις σχετικές τους ενέργειες.
Τους καλώ λοιπόν να καθίσουν το βράδυ στην ησυχία και την θαλπωρή του σπιτιού τους και να φανταστούν τον εαυτό τους στη θέση των παλικαριών της βραδιάς εκείνης, αντιμέτωποι με το δίλημμα να πολεμήσουν και να καούν ζωντανοί ή να παραδοθούν και να ζήσουν.
Αν κρίνω από την συμπεριφορά τους και τα τεκταινόμενα των ημερών η απάντηση βγαίνει αβίαστα και είναι προφανής. Θα ´ριχναν τα όπλα και θα συντάσσονταν με τους κατσαπλιάδες.
Υπάρχει όμως καιρός να αποδείξουν το αντίθετο. Να τελέσουν το μνημόσυνο στην καθιερωμένη ημερομηνία. Την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου.
Με την ευκαιρία καλώ την δημοτική αρχή του δήμου Δίου – Ολύμπου να αποκαταστήσει το πολύπαθο μνημείο της Εθνικής Αντίστασης στην αρχική του μορφή».
Από την πλευρά του, ο Χρήστος Φωτόπουλος εξέφραζε τη δυσαρέσκειά του λέγοντας ότι θα μπορούσαν, χωρίς προβλήματα, να γίνουν, ταυτόχρονα, και οι δύο εκδηλώσεις (αφού θα γίνονταν και σε διαφορετικό χώρο και σε μεγάλη απόσταση η μία εκδήλωση από την άλλη) δεδομένου ότι οι άνθρωποι του ΚΚΕ δεν είναι ταραξίες και ξέρουν καλά το πώς να περιφρουρούν τις εκδηλώσεις τους, αλλά και οι απόστρατοι Αστυνομικοί δεν είναι επίσης ταραξίες και το έχουν αποδείξει αυτό.
Η ΦΕΤΙΝΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΜΝΗΜΗΣ
Τελικά, το πρωί του Σαββάτου, 28/3/2026, στον Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Λιτοχώρου τελέστηκε Επιμνημόσυνη Δέηση υπέρ των δεκατριών πεσόντων. Και στη συνέχεια, στο Μνημείο πεσόντων Ηρώων Λιτοχώρου τελέστηκε Τρισάγιο.
Ακολούθησαν χαιρετισμοί καθώς και ομιλία του Προέδρου του Συνδέσμου Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν. Πιερίας, Γιώργου Γεωργιάδη.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με καταθέσεις στεφάνων, με «Προσκλητήριο Νεκρών», με τήρηση ενός λεπτού σιγής, καθώς επίσης και με ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
ΠΡΟΣΚΛΗΤΗΡΙΟ ΝΕΚΡΩΝ ΚΑΙ ΕΘΝΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ
Το προσκλητήριο νεκρών ανέγνωσε το μέλος του Δ.Σ. του Συνδέσμου Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν.Πιερίας, Χρήστος Δέλλας, ως εξής:
Χωροφύλαξ, Ευαγγελίδης Γεώργιος του Κωνσταντίνου, ετών 21, εκ Μεσοχώρας Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Ευαγγελίδης Γεώργιος του Σταύρου, ετών 21, εκ Μεσοχώρας Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Κλάντζος Γεώργιος του Ιωάννου, ετών 23, εκ Μεγάλων Καλυβίων Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Λιάγκας Ηλίας τού Χαρίσση, ετών 20, εκ Μεγάλου Ελευθεροχωρίου Ελασσόνος Λάρισας. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Μαντάς Θεμιστοκλής τού Νικολάου, ετών 23, εκ Προδρόμου Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Μήτσου Αναστάσιος του Κωνσταντίνου, ετών 21, εκ Πύργου Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Ξηντάρας Γεώργιος του Νικολάου, ετών 23, εκ Μεσοχώρας Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Πουλιανίτης Νικόλαος του Χρήστου, ετών 23, εκ Πυργετού Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Χωροφύλαξ, Σακκάς Αριστείδης τού Ιωάννου, ετών 23, εκ Μεσοχώρας Τρικάλων. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Λοχίας, Γκουνός Νικόλαος του Αθανασίου, ετών 28, εκ Λεπτοκαρυάς Πιερίας. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Λοχίας, Τσούκας Νικόλαος του Αθανασίου, ετών 27, εκ Λιτοχώρου Πιερίας. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Στρατιώτης, Μουσκεφτάρας Γεώργιος του Κωνσταντίνου, ετών 28, εκ Κορυφής Ημαθίας. ΑΠΩΝ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Λαλουμίχου Ευαγγελία, σύζυγος Ευαγγέλου, το γένος Κόλπη Ιωάννου, ετών 59, εκ Λιτοχώρου Πιερίας. ΑΠΟΥΣΑ. Έπεσε υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.
Η ΙΔΙΑ ΑΝΑΣΤΑΤΩΣΗ ΚΑΙ ΤΟ 2027;
Μετά το πέρας της τελετής, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Σύνδεσμος Αποστράτων Σωμάτων Ασφαλείας Ν. Πιερίας αναμένεται να πάρει τις αποφάσεις του για το τι θα γίνει του χρόνου, το 2027. Μήπως θα υποχωρήσει και πάλι και θα αλλάξει ξανά ημερομηνία τέλεσης του Μνημοσύνου; Σύμφωνα με πληροφορίες, αυτό μάλλον δεν πρόκειται να συμβεί… Ωστόσο, το πώς ακριβώς θα διευθετηθεί αυτό το ζήτημα, αναμένεται να ανακοινωθεί προσεχώς από τη Διοίκηση του Συνδέσμου…
Πάντως, αρκετοί απόστρατοι αλλά και κάμποσοι πολίτες που συμμετέχουν κάθε χρόνο σ’ αυτή την εκδήλωση, συζητώντας αυτό το θέμα πριν και μετά από τη φετινή τελετή, εξέφραζαν την άποψη ότι δεν θα αφήσουν να συμβεί, στο μέλλον, οποιαδήποτε αλλαγή ημερομηνίας. Και τόνιζαν ότι η τελετή μνήμης θα γίνεται, παραδοσιακά, όπως γινόταν και κατά το παρελθόν, δηλαδή κατά την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου.
